Urodziła się 13 listopada 1922 roku w rodzinie górniczej, Michała i Marianny Mrozów w  Gelsenkirchen - Horst w Westwalii skąd jej rodzice przenieśli się do Marklowic na Śląsk, gdzie jej ojciec został kierownikiem miejscowej szkoły. Tu Monika Mrozówna spędziła dzieciństwo, ukończyła szkołę powszechną i w roku 1936 zaczęła uczęszczać do gimnazjum w Rybniku. Naukę przerwała wojna. W czasie okupacji pracowała początkowo u Niemców jako służąca, później jako robotnica w Rybnickiej Fabryce Maszyn. Po wojnie w roku 1946 ukończyła liceum ogólnokształcące w Lublińcu i w tym samym roku rozpoczęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Poznańskim. Na czwartym roku studiów jako wyróżniająca się studentka otrzymała etat zastępcy asystenta w katedrze Języka Polskiego i od tej pory na zawsze związała się z uczelnią i Poznaniem. W tym też roku 1950 wyszła za mąż za poznanego jeszcze w szkole w Lublińcu - Bohdana Gruchmana, wtedy zaczęła używać nazwiska "Gruchmanowa". W roku później ukończyła studia uzyskując stopień magistra filozofii polskiej oraz stanowisko asystenta. Jeszcze w tym samym roku została starszym asystentem. Stopień doktora zdobyła 10 lat później. Habilitowała się w roku 1970 i awansowała w rok później na stanowisko docenta. W roku 1983 otrzymała tytuł profesora nadzwyczajnego, a w roku 1991 profesora zwyczajnego. W czasie pracy na uniwersytecie pełniła prof. Monika Gruchmanowa szereg odpowiedzialnych funkcji organizacyjnych. W latach 1969 - 1972 była kierownikiem zakładu Filologii Polskiej w Wyższym Studium Nauczycielskim włączonym wtedy do uczelni w latach 1973 -1976 zastępcom dyrektora Instytutu Filologii Polskiej w latach 1976 - 1979 prodziekanem ówczesnego Wydziału Filologicznego.1974 kierownictwo zakładu Języka Polskiego i pełniła tę Funkcje przez 14 lat. Dużym powodzeniem cieszy się jej seminaria magisterskie. Wyprowadziła ogółem ponad 160 magistrów i siedmiu doktorów, z których dwóch się habilitowało a jeden uzyskał tytuł profesora. Popularność wśród studentów, a zwłaszcza sympatię i uznanie, zawdzięczała niewątpliwie bezpretensionalnemu sposobowi bycia oraz łatwości nawiązywania bezpośrednich, serdecznych kontaktów. Mówiła, że: Nauczyciel powinien być zawsze z młodzieżą "na dobre i na złe".